Proces wydawniczy w Fantazmatach

Poniżej znajduje się opis drogi, jaką przebywa tekst w Fantazmatach od momentu jego nadesłania aż do premiery w antologii. Mamy nadzieję, że będą to przydatne informacje dla autorów, którzy wahają się, czy przysłać do nas opowiadanie.

Recenzje

W pierwszej kolejności tekst trafia do redaktora prowadzącego, który się z nim zapoznaje i decyduje o odrzuceniu lub przekazaniu go do drugiego etapu oceniania, czyli recenzentów. To właśnie recenzenci wskażą, czy przyjęcie tekstu ma sens. Warto pamiętać, że oceny nie są liczone arytmetycznie. Redaktor prowadzący przede wszystkim bierze pod uwagę, jakie zarzuty pojawiły się w recenzjach i jeden głos przeciwko może być ważniejszy niż trzy pozytywne opinie. Same recenzje są wykorzystywane bezpośrednio na etapie redakcji, by autor i redaktor mogli dopracować słabsze elementy opowiadania.

Nasi recenzenci to bardzo zróżnicowane czytelnicze grono, dzięki czemu praktycznie każdy tekst jest oceniany pod innym kątem. Staramy się, by każde opowiadanie otrzymało co najmniej cztery opinie, choć zdarza się, że jest ich mniej (jeśli głosy są miażdżąco pozytywne) lub więcej (jeśli nadal są wątpliwości, co zrobić z tekstem).

Redakcja

Zdecydowanie najdłuższy i najbardziej wymagający etap prac nad tekstem. To właśnie teraz opowiadanie otrzymuje redaktora, który – we współpracy z autorem – będzie poprawiał opowiadanie. W Fantazmatach redakcja to jednak nie tylko poprawa błędów językowych i gramatycznych czy stylistycznych zgrzytów. Redaktor ma za zadanie przyjrzeć się także fabule czy konstrukcji tekstu. Czasami finał historii jest dosłownie usuwany i pisany przez autora na nowo, innym razem usuwamy konkretne sceny, jeszcze innym tworzymy nowe lub rozbudowujemy wątki, które zostały zaznaczone w całej opowieści za słabo (a są bardzo obiecujące).

Oczywiście redaktor wykonuje też pomniejsze poprawki: dodaje brakujące przecinki, formatuje tekst według wytycznych, a także czyści tekst np. z powtórzeń czy kolokwialnego lania wody.

Proces redakcji jest zakończony dopiero wtedy, gdy autor i redaktor akceptują wszystkie poprawki w tekście i uznają, że nie ma w nim więcej do zrobienia. Po zakończonej redakcji tekst jest obowiązkowo kontrolowany przez jednego z koordynatorów działu lub redaktora prowadzącego.

Pierwsza, druga i trzecia korekta

Pierwsza korekta wykonywana jest jeszcze na etapie redakcji, po pierwszej porcji poprawek redaktora (zazwyczaj największej). Poprawienie błędów językowych czy interpunkcji na tym etapie pozwala zmniejszyć ilość pracy na dalszych etapach i jednocześnie zostawienie wskazówek redaktorowi oraz autorowi. Plik po pierwszej korekcie jest wysyłany bezpośrednio do autora, który po akceptowaniu poprawek odsyła go ponownie do redaktora, a redakcja jest kontynuowana.

Druga korekta następuje już po zakończeniu redakcji. W tym etapie poprawiane są błędy, które mogły się pojawić po poważniejszych poprawkach, które nastąpiły w redagowanym pliku już po pierwszej korekcie, a także wszelkie niedopatrzenia czy przeoczenia. Plik po drugiej korekcie wysyłany jest bezpośrednio do trzeciej korekty.

Trzecia korekta z kolei jest etapem kontroli przez koordynatora korekty. W ramach kontroli przeprowadzana jest jeszcze jedna korekta, gdyby okazało się, że na wcześniejszych etapach jakiś niesforny przecinek umknął.

Bezpośrednio po trzeciej korekcie tekst wędruje do weryfikacji, wróci do autora dopiero po niej.

Weryfikacja

Weryfikacja to etap, który można nazwać połączeniem redakcji i korekty. Każdy tekst jest sczytywany przez co najmniej trzy osoby, które mają za zadanie znaleźć niedopatrzenia (literówki, drobne błędy), a także nieścisłości (dlaczego ten czarny kot dwie strony dalej stał się biały?). Zostawiają też dla autora sugestie, które mają poprawić tekst (znalezienie powtórzenia, wskazanie poprawki, która może poprawić dynamikę sceny itp.).

Weryfikatorów można nazwać gammareaderami (w nawiązaniu do instytucji betareadera), bo sczytują tekst już po tym, jak praca nad nim jest niemalże zakończona.

Tekst po weryfikacji, przed odesłaniem do autora, kontroluje jeszcze redaktor.

Czwarta korekta

Czwarta korekta jest zarazem ostatnią w Fantazmatach i ma na celu znalezienie wszystkich błędów, które mogły pozostać (lub powstać) w poprzednich etapach pracy. Zazwyczaj tutaj korektorzy poprawiają dosłownie kilka rzeczy, najczęściej literówek czy brakujących spacji, byśmy mogli oddać Wam jak najbardziej dopracowane opowieści.

Sczytywanie

Chociaż do tego momentu tekst poprawiało kilkanaście osób, to wychodzimy z założenia, że drobne błędy mogły przemknąć nawet przy tak dokładnej kontroli. Sczytywanie to ostatni etap kontroli przed oddaniem antologii do składu. Losowi członkowie ekipy (najczęściej ci, którzy nie mieli wcześniej styczności z tekstem) zapoznają się z tekstem i wyłapują błędy takie jak brak kropki, podwójne przecinki czy literówki. Drugie sczytanie przeprowadzane jest przez redaktora prowadzącego, który jednocześnie styluje tekst, by oszczędzić osobie od składu pracy.

Skład

Nie ma tu wiele do opisywania – gotowa antologia (w edytowalnym formacie) wysyłana jest do osoby odpowiedzialnej za skład, która dba o to, by całość prezentowała się odpowiednio w formatach PDF, epub i mobi.

Sczytywanie po składzie

Na tym etapie przede wszystkim sprawdzamy, czy wszystkie elementy zostały poprawnie przeniesione do ebooków i wersji PDF (zdarza się np. brakująca numeracja stron czy przypisanie ilustracji do złego opowiadania). Zdarza się jednak, że nawet i tu znajdziemy literówki i przesyłamy pliki z uwagami do składacza.

Premiera

I oto nadchodzi dzień, w którym możemy pokazać efekt naszej pracy. Ile czasu zajmuje nam średnio przygotowanie antologii? Od około 9 do 15 miesięcy. :)